આપણાં પૂર્વજો(લુસી અને ટર્કાના બોય)???પૂર્વ આફ્રિકા ખંડ માં આવેલા કેન્યા અને ઈથિયોપિયા ને આવરી લેતી ગ્રેટ રીફ્ટ વેલી એ માનવ નું જન્મસ્થળ મનાય છે.૧૦ મિલિયન વર્ષ પહેલાના નાં ગળા માં ત્યાં ચિમ્પાન્ઝી જેવા અનેક એપ્સ ની બોલબાલા હતી.ગીચ વર્ષા વનો થી ઉભરતો આ પ્રદેશ,જ્વાલામુખીઓ ફાટતાં ઉજ્જડ બનવા લાગ્યો.પાછા વર્ષા વનો ઉભા થઇ જતા,અને પાછું બધું ઉજ્જડ.આવું હજાર વર્ષ ના ગાળે વારંવાર બનતું.એમાં પછી એક દિવસ સાવ ઉજ્જડ જ થઇ ગયું.બસ કલાયમેટ ચેન્જ માનવ જન્મ માટે કારણભૂત બન્યું તેવું વૈજ્ઞાનિકો નું માનવું છે.એપ્સ મૂળભૂત રીતે વૃક્ષો ઉપર જ વસવાટ કરતા હોય છે.વાનરો સહીત બધા પ્રાણીઓ ચાર પગે ચાલે છે,જયારે એપ્સ આગળ નાં બે પગ અથવા હાથ ગણો તો નકલ ટેકવી ને ચાલે છે.પંજો ઉન્ધો ટેકવી ને ચાલે.ચાલે તો ચાર પગે જ ગણાય.ખાલી માનવ જ એવો છે જે બે પગે ચાલે છે.હવે જયારે આ પ્રદેશ ઉજ્જડ થઇ ને પહેલા ઘાસિયા મેદાનો માં પરિવર્તિત પામ્યો ત્યારે આ એપ્સ ને ચાલવાનું વધી ગયું કારણ હવે વૃક્ષો ખાસ બચ્યા નહોતા.બધાજ પ્રાણીઓ માં એપ્સ નું બ્રેઈન વધારે મોટું છે.એટલે બુદ્ધિશાળી તો ખરું જ.ચાર પગે ચાલવામાં ચાર ઘણી એનર્જી વધારે વપરાય છે.એનર્જી બચાવો!!!
ઈથિયોપિયા માંથી વૈજ્ઞાનિકો ને એક પ્રાણી નું પૂરેપૂરું ફોસિલ મળ્યું,જે ને નામ અપાયું લુસી.૩.૩ મિલિયન વર્ષ જુનું આ ફોસિલ એપ્સ અને માનવ ની વચ્ચેનું હતું.૩.૮ ઈચ ઊંચું અને ચીમ્પ જેવડું બ્રેઈન ધરાવતું આ નૃસિંહ અવતાર હતું.નાં પૂરું માનવ નાં પૂરું ચીમ્પ.બે પગે ચાલતું હતું,અને વૃક્ષ ઉપર પણ રહેતું.છતાં વૈજ્ઞાનિકો ને એક કડી ખૂટતી હતી.વૈજ્ઞાનિક મિશેલ ને થયું જરા બીજે શોધખોળ કરીએ.એ ગયા જરા પશ્ચિમ બાજુ ૬૦૦ માઈલ.સન ૨૦૦૧ માં સહારા પ્રદેશ માં થી એક બીજું ૬ મિલિયન વર્ષ જુનું ફોસિલ મળ્યું.એક મિલિયન એટલે દસ લાખ ગણવાના.આ હતું પૂરેપૂરું એપ્સ પણ બે પગે ચાલનારું એપ્સ.એનર્જી બચાવો અંદોલન નો પ્રથમ પ્રણેતા.ત્રણ વર્ષ ની ઉંમરે ચીમ્પ નું બ્રેઈન ૯૦% વિકસિત હોય છે.આ ‘સલામ’ નું બ્રેઈન ૭૫% વિકસિત હતું.ચીમ્પ નાં બ્રેઈન કરતા શરીર નાં પ્રમાણ માં માનવ નું બ્રેઈન ત્રણ ઘણું મોટું હોય છે.માનવ બ્રેઈન ને પુખ્ત થતા લગભગ બે દાયકા વીતી જાય છે.જયારે બાળ ચીમ્પ ને પુખ્ત થતા ૭ વર્ષ જ લાગે.બ્રેઈન ના વિકાસ માટે લાંબુ બાળપણ આવશ્યક છે.એપ્સ પછી બે પગે ચાલતું એપ્સ,પછી લુસી નહિ પૂરું એપ્સ નહિ પૂરું માનવ પણ બે પગે ચાલનારું અને હવે માનવજાત.૧.૬ થી ૨.૫ જુના હોમો હેબીલસ નાં ફોસિલ મળ્યા છે.આશરે ૨ મિલિયન વર્ષ પહેલા આવ્યા હોમો ઈરેક્ટસ જે આપણાં પૂર્વજ ગણાય.આપણે હોમો સેપિયન કહેવાઈએ.ઉત્તર કેન્યા માંથી એક ભાઈ મળ્યો ફોસિલ રૂપે સચવાયેલો નામ આપ્યું છે ટર્કાનાં બોય કેટલી ઉંમર છે?ખબર છે એની?પુરા દોઢ મિલિયન વર્ષ,૧૫ લાખ વર્ષ.આ હતો હોમો ઈરેક્ટસ બાળ ૮ વર્ષ ની ઉંમરે મૃત્યુ પામેલો પણ ઉંચાઈ હતી ૫.૩ ઇંચ.માનવ કરતા થોડું નાનું બ્રેઈન અને એપ્સ કરતા ઘણું મોટું.પહેલા બે પગે ઉભા થયા પછી પગ લાંબા અને હાથ પાતળા થયા,પછી બ્રેઈન મોટું થયું અને માનવ નો જન્મ થઇ ચુક્યો હતો.
પણ બ્રેઈન ૨૫% એનર્જી ખાઈ જાય છે એમાં પાછું મોટું બ્રેઈન.હવે ચીલાચાલુ ખોરાક ચાલે નહિ.પથ્થરો ના બનાવ્યા ઓજારો અને સમૂહ માં શિકાર કરવાનું ચાલુ થયું.કુદરતી રીતે લાગતાં દવ એટલે જંગલો માં લગતી આગ માં શેકાયેલા પશુ કે પક્ષી ખાઈ ને માંસ શેકી ને ખાવાનું શીખ્યા.મોટા ભાગે શિકારી પ્રાણીઓ રાત્રે શિકાર શોધતા હોય છે.એમનાથી બચવા અગ્નિ પ્રગટાવવાનું શીખી અને એની આસપાસ બેસતા ધીમે ધીમે સામાજિક બનતા ચાલ્યા.અને શિકાર માટે સમૂહ નો ઉપયોગ કરતા થયા.પશુઓ બપોરે ગરમી થી બચવા અને એનર્જી બચાવવા આરામ કરતા હોય છે.ત્યારે આ લોકો નો શિકાર નો સમય થાય.સતત દોડવાની ક્ષમતા મેળવી અને પશુઓ ને દોડાવી દોડાવી થકવી નાખી ને શિકાર કરવાનું શીખ્યા.આજે પણ કલ્હારી ના બુશ લોકો ચાર કલાક દોડી શકે છે શિકાર પાછળ.હોમો ઈરેક્ટસ તરત જ આફ્રિકા છોડવા મંડેલા.જ્યોર્જીયા કોકેસસ માંથી પણ ફોસિલ મળ્યા છે જે ૧.૮ મિલિયન વર્ષ જુના છે.ફક્ત ત્રણ ફૂટ ઊંચા પણ પૂર્ણ વિકસિત એવા માનવ ફોસિલ ઇન્ડોનેશિયા માંથી પણ મળ્યા છે.
માનવ બ્રેઈન એક યુંનીક્નેસ અર્પે છે માનવ જાત ને.બીજાના મનમાં શું ચાલે છે તેનો વિચાર કરવો,ઈમેજીનેશન કરવું,સહકાર એટલે કોઓપરેશન,ઈમોશન્સ અને ખાસ લેન્ગવેજ આ બધી બાબતો એ માનવ બ્રેઈન ની વિશિષ્ટતાઓ છે.એક નાની ૬ મહિનાની બેબી છે.એની સાથે વૈજ્ઞાનિકો બેઠા છે.સામે એક બોર્ડ ઉપર એક લાલ રંગ નો લાકડાનો ટુકડો છે.હવે એક બીજો પીળા રંગ નો ટુકડો પેલા લાલ રંગ નાં ટુકડા ને ધક્કા મારે નીચે તરફ પાડતો હોય છે જયારે બીજો વાદળી રંગ નો ટુકડો એને સહારો આપી ને ઉપર ચડાવતો હોય છે.બેચાર વાર આવું કરી ને બંધ કરવામાં આવે છે.પછી વાદળી અને પીળા રંગ નાં ટુકડા ને પેલી છ મહિના ની બેબી પાસે લાવવામાં આવે છે.પેલી જટ દઈ ને વાદળી રંગ નો ટુકડો પકડી લે છે. બીજા પપેટ લાવી ને જુદા જુદા પ્રયોગો પણ કરવામાં આવે છે.બાળકો પણ બદલાતા જતા હોય છે.જે પપેટ બીજા પપેટ ને સહકાર આપતું હોય તેને આ બાળકો પસંદ કરી લેતા હોય છે,અને સહકાર નાં આપતું હોય તેને ઇગ્નોર કરવામાં આવતું હોય છે છે ને માનવ બ્રેઈન ની કમાલ? માટે એક ગાંધીજી,નેલ્શન માંડેલા,માર્ટીન લ્યુથર કિંગ જેવા આજે પણ લોકો ને પ્રિય હોય છે હિટલર નહિ.
જ્યોર્જ વોશીન્ગ્ટન યુની,કોલમ્બિયા યુની,હાવર્ડ યુની,ઓરેગન યુની,સ્મિથ સોનિયાન યુની અને એમ.આઈ ટી જેવી બીજી યુનીવર્સીટી ઓ નાં પ્રોફેસરો નાં વાર્તાલાપો માંથી આ લેખ તૈયાર કર્યો છે.
કુરુક્ષેત્ર 