‘ઍલ્કેમિસ્ટ’ Book Review By Gora Trivedi

10408700_937688652958492_45519947910665399_n૨૩ એપ્રિલ ‘વર્લ્ડ બુક ડે’. આ દિવસે એક એવા પુસ્તક વિષે જાણીએ જેનું દુનિયાની ૬૬ ભાષામાં રૂપાંતર થયું છે. ૧૦ કરોડથી વધુ નકલ વેચાઈ છે અને ‘ધ ન્યુયોર્ક ટાઈમ્સ’મા સળગ ૩૦૩ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટ સેલર બુક રહી છે. કોઈ જીવંત લેખકની બુક નું જો સૌથી વધુ ભાષાઓમાં રૂપાંતર થયું હોય તો તે શ્રેય આ પુસ્તકને અને તેના લેખકને જાય છે, જેના માટે ગીનીસ બુક ઑફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સમા આ પુસ્તક સ્થાન ધરાવે છે. પુસ્તકનું નામ છે ‘ઍલ્કેમિસ્ટ’ અને લેખક છે પોંલો કોએલો. ઍલ્કેમિસ્ટ એટલે કીમિયાગર – સામાન્ય ધાતુને સોનામાં પરિવર્તન કરવાની કળા જાણનાર વ્યક્તિ.

આ વાર્તા એક સામાન્ય છોકરાની અસામાન્ય સફરની છે. દૂરના પર્વતીય પ્રદેશના નાના ગામમાં રહેતા એક યુવાનની વાત. યુવાન  જે એક ઘરેડ નું જીવન જીવે છે તેના થી કૈંક વિશેષ ઇચ્છે છે અને તેમ કરવાની હિંમત કરે છે. આ વાત એવા લોકોની છે જે પોતાના અંત:કરણના અવાજને અનુસરવાની તૈયારી બતાવે છે. યુવાનને એક સ્વપ્ન આવે છે કે તેના માટે ખજાનો પીરામીડોમા તેની રાહ જોઈ રહ્યો છે. આ વાત કુદરત તેને વારંવાર સમજાવે છે. યુવાન કુદરતના સંકેતોને સમજે છે અને પોતાના વતન થી ખૂબ જ દૂર આવેલા પીરામીડો સુધી જવા તૈયાર થાય છે. એક સ્વપ્ન કે સંકેતના આધારે આમ અજાણી લાંબી મુસાફરી  કરવાનો નિર્ણય લેવો જેટલો અઘરો હતો તેના થી ઘણી વધુ અઘરી મુસાફરી રહી.

યુવાન પોતાના લીલોતરી વાળા પર્વતો છોડી રણમાં પ્રવેશે છે. તેની તમામ મૂડી લુટાઈ જાય છે. તેને આગળ વધવા માટે રૂપિયાની જરૂર છે અને તે માટે તે એક કાચની દુકાને કામ કરે છે. ત્યાં કાચના વાસણ સાફ કરવા એ એક સાંકેતિક વાત છે. આ દરમ્યાન તેના મનની નકારાત્મકતા પણ સાફ થઈ જાય છે. થોડા જ સમયમાં તે ફરી પોતાના સ્વપ્ન તરફ એટલે કે પીરામીડ તરફ આગળ વધવા લાગે છે. રણમાં હુમલાઓ થાય છે, તોફાન આવે છે, પડાવ આવે છે. આ દરેક ઘટના યુવાનને કૈંક શીખવે છે. યુવાન રણમાં એક યુવતીના પ્રેમમાં પડે છે અને ત્યાં જ રોકાઈ જવાનું વિચારે છે. તેને પોતાના સ્વપ્ન અને ખજાનાના અસ્તિત્વ વિષે શંકા થાય છે. અહીં રહી જઈ ને એણે કશું ગુમાવવાનું નથી અને પ્રેમ તો મળે જ છે. આ સમયે તેને તેના ગુરુ એટલે કે ઍલ્કેમિસ્ટ –કીમિયાગર મળે છે. તે તેને સમજાવે છે કે કુદરત તને સંકેત આપે છે અને તુ સંકેતને અનુસરે છે એટલે ખુશ છે. જો તુ સંકેતોને અનુસરવાનું બંધ કરી દઈશ તો કુદરત તને સંકેત આપવાનું બંધ કરી દેશે અને વર્ષો પછી તને અફસોસ થશે કે ‘કાશ ! હું પીરામીડ સુધી ગયો હોત તો મને મારો ખજાનો મળ્યો હોત’ સાચ્ચો પ્રેમ ક્યારેય તમારા અને તમારા સપનાંની વચ્ચે નથી આવતો. પ્રેમ તો પ્રેરણાનું કામ કરે છે.

10953006_10205384117899046_6364061648634537401_o
ડૉ ગોરા ત્રિવેદી

યુવાન આગળ વધવાનો નિર્ણય કરે છે. રણની મુસાફરીમાં ઘણી મુશ્કેલીઓ આવે છે પણ એ પોતાના અંત: કરણના અવાજ ને અનુસરે છે અને આગળ વધે છે. ઍલ્કેમિસ્ટ યુવાનને શીખવે છે કે ‘જો તુ તારા સ્વપ્ન ને પૂરું કરવા માટે દ્રઢ નિશ્ચયી બનીશ તો સમગ્ર સૃષ્ટિ તને તારા સ્વપ્ન સુધી પહોંચાડવાના કામે લાગી જશે.’ અને એમજ બને છે, કુદરતના સંકેતો આ યુવાનને દરેક મુશ્કેલીમાંથી રસ્તો કરી આપે છે અને યુવાન પોતાના ખજાના સુધી પહોંચે છે. પણ આ ખજાના સુધી પહોંચવાનો રસ્તો એણે ધાર્યો હતો તે કરતા અલગ હોય છે. આ વાત જ એને શીખવાની હોય છે.

આપણે બધા જીવનમાં કોઈક સ્વપ્ન જોઈએ છીએ. આપણું અંત:કરણ આપણને આપણા જીવનના ઉચ્ચતમ ધ્યેય માટે લડવા પ્રેરે છે પણ મોટા ભાગના લોકો પોતાના અંત:કરણને અનુસરવાની, અશક્ય લગતા ધ્યેય માટે પ્રયત્ન કરવાની હિંમત નથી કરતા. વર્ષો પછી આપણે જીવન જેવું જિવાતું હોય તેમ જીવવા ટેવાઈ જઈએ છીએ અને આપણા ઉચ્ચતમ ધ્યેય સુધી ક્યારેય પહોંચતા નથી. આપણે ફક્ત હિંમત કરવાની હોય છે, જે સ્વપ્ન – ધ્યેય કુદરત આપણને બતાવે છે તે પૂરું કરવાની જવાબદારી કુદરતની છે. આપણે કુદરત પર, આપણી જાત પર, આપણા સ્વપ્ન પર વિશ્વાસ રાખવાનો હોય છે.

જીવનમાં આપણા સ્વપ્ન સુધી પહોંચવામા જો કોઈ એક પરિબળ સૌથી વધુ નડતું હોય તો તે આપણો પોતાનો ડર છે. નિષ્ફળતાનો ડર. જો આપણે આ ડરને દૂર ફેંકી શકીએ તો કુદરત સતત આપણી સાથે જ હોય છે. ઍલ્કેમિસ્ટના ઉદાહરણ થી આ વાર્તામાં એક સરસ વાત કેહવાઇ છે. ઍલ્કેમિસ્ટ એટલે ધાતુને સોનામાં રૂપાંતરિત કરનાર નહી, ઍલ્કેમિસ્ટ એટલે પોતાની જ અંદરની શક્તિઓને જાણી, તેને અનુસરી પોતાના ખજાના સુધી પહોંચનાર વ્યક્તિ. દુનિયામાં દરેક વ્યક્તિ માટે એક ખજાનો-ધ્યેય નિશ્ચિત હોય છે. આપણે તે ધ્યેય જાણવાનું, સમજવાનું અને ત્યાં સુધી પહોંચવાની હિંમત કરવાની છે. કુદરત દરેક સાચ્ચી-ખોટી, સારી – ખરાબ વાતના સંકેત આપે જ છે. બસ જરૂર છે આપણે એ સંકેતો સમજવાની. કુદરતમાં રહેલી દરેક વસ્તુ આપણા સાથે સંકળાયેલી છે અને તે આપણને કૈંક કહે છે. કુદરતની પોતાની એક ભાષા છે. તમે જો સાચ્ચા રસ્તા પર હો અને કુદરત સાથે ચાલતા હો તો તમે એ ભાષા સમજી શકો. એક વખત તમે આ ભાષા સમજી શકશો પછી જગતના તમામ રહસ્યો તમારા માટે સરળ બની જશે. તમે તમારા માટે નિર્માણ થયેલા ધ્યેયને પ્રાપ્ત કરી શકશો. તમારા ખજાના સુધી પહોંચી શકશો.

આ પુસ્તકમાં હિમ્મત, સાહસ, ધીરજ, લાલચ અને પ્રેમની કસોટી સમજાવાય છે. જીવનનો સરળ રસ્તો આગળ જતા તમને ખાલીપો આપશે પણ કુદરતે તમારા માટે નક્કી કરેલો રસ્તો ભલે મુશ્કેલી ભર્યો હશે પણ અંતે તમને તમામ ખુશી અને સંતોષ આપશે. આ એક યુવાનની સાહસ કથાથી વધુ જીવન જીવવાની રીતની વાત છે. આ પુસ્તક માથી યુવાન ક્યારે પીરામીડ સુધી પહોંચે છે તે નહી પણ ત્યાં પહોંચતા સુધીમાં તે શું અને કઈ રીતે શીખે છે તે સમજવાનું છે. આ આખી વાતને વાર્તાને બદલે જીવનની મુસાફરીની વાત સમજવી. તમને સર્વને તમારો ખજાનો મળે તેવી શુભેચ્છા!

[‘ઍલ્કેમિસ્ટ’ ગુજરાતીમાં આર.આર.શેઠનું ભાષાંતર ખૂબ સારું છે, કીમત ફક્ત ૧૦૦ રૂપિયા જ છે]

ડો. ગોરા એન ત્રિવેદી

10537490_10203989918164924_8130755315421246210_o
ડૉ ગોરા ત્રિવેદી

નોંધ: મિત્રો ડૉ ગોરા ત્રિવેદી કાયદાકાનુનમાં પીએચડી થયેલા છે. લોયર તરીકે પ્રેક્ટીશ કરીને અઢળક કમાઈ શક્યા હોત પણ એડ્યુકેશન લાઈનમાં જવું એમનો નિર્ધાર છે. કૉલેજમાં પ્રાધ્યાપક છે અને એક એન.જી.ઓ પણ ચલાવે છે. બહુ સારા લેખક સાથે બહુ સારા વક્તા પણ છે. સ્ત્રી-સશક્તિકરણ એમનું ધ્યેય છે. વર્લ્ડ બુક ડે નિમિત્તે આ અભિપ્રેરણાત્મક પુસ્તક બહુજનહિતાય બહુજન દ્વારા વંચાય તેમાં એમનો કોઈ નીજી સ્વાર્થ છે નહિ. અરે એમણે ગાંઠનું ગોપીચંદ કરીને આ પુસ્તક મિત્રોની મદદ વડે બહુ લોકો સુધી મફતમાં પહોચાડ્યું છે. ફક્ત ૧૦૦ રૂપિયા કિંમતની આ બુક આજે ક્યાંય ઉપલબ્ધ નથી ત્યારે ફક્ત ૨ વ્યક્તિએ આ પુસ્તકની હજારો નકલો વહેંચી રહ્યા છે… એક છે રીવ્યુ લખનાર ગોરાબેન ત્રિવેદી અને બીજા છે http://www.dhoomkharidi.com . આ પુસ્તક ઘેર બેઠા ઓર્ડર કરવા 7405479678 પર કોલ/વોટ્સએપ કરી શકો છો. અથવા ઓનલાઈન ખરીદવા ક્લિક કરો:
http://dhoomkharidi.com/alchemist-gujarati-detail

Advertisements

17 thoughts on “‘ઍલ્કેમિસ્ટ’ Book Review By Gora Trivedi

  1. Thank you Bhupendrabhai for introducing such a nice book. This reminded me of another outstanding motivational book ‘Who Moved My Cheese?’ An Amazing Way to Deal with Change in Your Work and in Your Life, published on September 8, 1998, is a motivational tale by Spencer Johnson written in the style of a parable or business fable. The text describes change in one’s work and life, and four typical reactions to those changes by two mice and two “little people,” during their hunt for cheese. A New York Times business bestseller upon release, Who Moved My Cheese? remained on the list for almost five years and spent over 200 weeks on Publishers Weekly’s hard cover non-fiction list. It has sold more than 26 million copies worldwide in 37 languages and remains one of the best-selling business books. I have this book with me and have read it at least a dozen time. Even now, I keep on reading it.

    Spencer Jhonson also co-authored ‘One Minute Managaer’ yet another outstanding book.
    Firoz Khan
    Toronto, Canada.

    Like

  2. “The Alchemist” by Paulo Coelho is one of my favourite books and I categorically insist to the seekers of truth to read this book. Entire plot of the book is exemplary and talks about the treasure (treasures under the pyramids) we carry within us. Exploration of that treasure is the only purpose of our life. But when we are on the path of the search of inner treasure, lot of troubles and hurdles will come on the way. But at the same time our own conscience guides us and when, we fall and leaves all hopes, a master (An Alchemist) comes in our life and lift us and walk with us to lead towards the inner treasure. The master (Guru) never leaves our hand, till we reach to the treasure. That’s the story here.
    If you compare books and massage of Osho and Paulo Coelho, you will find lots of similarities. Only difference is, Paulo Coelho was involved in magic and obscurantism before being a renowned author he believes in God, the catholic god, he clearly states that in many books, whereas, Osho on the other side (like atheists in general) does not think that there is need for a supreme creator to enjoy and explain the greatness of such things as nature, forces of it, destiny (if there’s any) or happiness, those things can exist without the need of someone creating it.

    Like

    1. You have written; “The master (Guru) never leaves our hand, till we reach to the treasure.” Not necessarily. Quite a few ‘Guru’s abandon their disciples after sqeezing the most possible out of them. A true guru should never ask others to touch his feet because that is the first step towards making the disciple give up his or her self-confidence. Most gurus insist on feet-touching calling themselves સાક્ષાત્પરબ્રહ્મ (God himself).

      Like

        1. Sharad bhai,

          You are absolutely right. Those who touch the feet of so called Gurus are actually practising ‘Blind Faith.’ Unfortunately such people are found everywhere among almost all religious followers. They have become more rituals than the followers of real teachings of religions and this includes Muslims too. Look what’s happening in Durgahs?

          Fortunately, I haven’t seen any living Peer in Muslims in the last, at least 40 years. To that extent I can say that Muslims are becoming reformed and enlightened. There are many people like me and Qasim Abbas in Toronto who are writing articles/letters to the editors to educate our people.

          Firoz Khan
          Journalist/Columnist
          Toronto, Canada.

          Like

          1. Firozbhai;
            Here everything is Real and Duplicate and it applies to Guru as well (There is a rule of economics that “False currency replaces the real one.”.The same rules is applicable everywhere). The real Guru (The Alchemist) never expects anything from us except our will to reach to his level. No Real Guru asks to touch his/her feet. If someone is touching the feet, it is so embracing.
            But on the other side, when the disciple feels him/herself in so much full of love and relax state of mind he can not stop him/herself to express his/her gratitude towards the master(Guru) and may touch the feet of The Guru or cry or dance or hug or kiss the Guru. This happens in natural course and there is nothing wrong in it.
            But when you are saying blind faith, I understand, you are fingering to the type of Gurus, who targets the pocket of his disciple and expect others to touch his feet. But I would say, all faith is blind. Why to faith? When we are capable of experiencing? All Budhdha (Guru) say do not trust me, do not have faith on me, however beautiful my saying is. But we hardly listen to Budhdha. We listen to the false Gurus, whose interest is in our money.

            Like

          1. Your ”Takhkhalus” Undhi Khopdi seems perfect. You have your own meanings of anything said. The Sloka “Guru brhma, guru Vishnu” is for the real Gurus (The Alchemist), not for Guru Gantals, whose eyes are always on your pocket and wish others to touch their feet. The real Gurus are desireless and simply response to any and every situation. Just drop your mind (which keeps you busy on unnecessary arguments) and see the world with new eyes and you will find the inner and outer world is so beautiful.

            Like

  3. બાપુ, તમારા બ્લોગ માં અલ્કેમિસ્ટ નો રીવ્યુ લખ્યો એમાં નીચે ૧ લાઈન એડ કરી શકો ? ફક્ત ૧૦૦ રૂપિયા કિંમત ની આ બુક આજે ક્યાંય ઉપલબ્ધ નથી ત્યારે ફક્ત ૨ વ્યક્તિએ આ પુસ્તક ની હજારો નકલો વહેંચી રહ્યા છે… એક છે રીવ્યુ લખનાર ગોરાબેન ત્રિવેદી અને બીજા છે http://www.dhoomkharidi.com . આ પુસ્તક ઘેર બેઠા ઓર્ડર કરવા 7405479678 પર કોલ/વોટ્સએપ કરી શકો છો. અથવા ઓનલાઈન ખરીદવા ક્લિક કરો:
    http://dhoomkharidi.com/alchemist-gujarati-detail

    Like

  4. Your choice of topics to write about as well as the quality of your articles keeps getting better and better. Congratulations!

    Having said that let me express a different opinion.

    જેને આપ ‘કુદરત’ કહો છો તેને અમે બધા ‘ઈશ્વર’ કહીએ છીએ. તે શબ્દ માટે એલર્જી રાખવાની જરૂર નથી. જાણીતી અંગ્રેજી કહેવત ને સહેજ બદલીને કહેવું જોઈએ કે “જે જાતે પ્રયત્ન નથી કરતા તેમને તો ઈશ્વર પણ મદદ ના કરી શકે”.

    પ્રસ્તુત પુસ્તકમાં જે વાત લખી છે તે લખનાર પોલો કોએલો પહેલી વ્યક્તિ નહોતી. સ્વ. કુંદન લાલ સાયગલનું એક ગીત છે જેના શબ્દો છે:

    करूं क्या आश निराश भाई

    जब ना किसीने राह दिखाई, दिलसे एक आवाज़ ये आई
    हिंमत बांध संभल बढ़ आगे, आश बनेगी नई

    આખું ગીત આવી પ્રેરણા આપે છે.

    બીજા પણ ઘણા લેખકોએ આવી સલાહ આપી હશે. ‘ઍલ્કેમિસ્ટ’ વખણાઇ ગયું, બીજા બધા ભૂલાઈ ગયા, એટલું જ.

    Like

  5. કરોળીયાના દાખલા આ જ વાત સમજાવે છે….પોતાનું ઘ્યેય પ્રાપ્ત કરતાં કરતાં ઘણી વખત પડવાથી પીછેહઠ નથી કરતો, કરોળીયો. ………..સુંદર પ્રેઝન્ટેશન. ખુબ ગમ્યુ.

    Like

  6. English proverb: “God helps those, who helps themselves”.

    Similar proverbs are in Urdu and Gujarati as well:

    Urdu: “Uth baandh kamar, kya darta they, Phir dekh Khuda kya karta hey”.

    اُٹھ باندھ کمر کیا ڈرتا ہے ، پھر دیکھ خُدا کیا کرتا ہے۔

    Gujarati: “Man hoy to Malave jawaay”

    “મન હોય તો માળવે જવાય”

    There are many many practical examples that one has reached from “rags to rich” by continuous efforts. I myself am not exception.

    Regards.

    Qasim Abbas
    (English, Urdu & Gujarati writer)
    Toronto, Canada

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s